Op Bezoek Bij Soma

Op bezoek bij SOMA Bedrijfsopleidingen

Kort geleden was ik op reportage in de wereld van de kranen. Daar sprak ik Ruben en beleefde ik een gezellige én leerzame dag. Nadat zijn enthousiaste verhaal online kwam, werd dat ook gelezen door de mensen van SOMA Bedrijfsopleidingen. Hun reactie was geweldig: "Je bent enthousiast, schrijft een eerlijk verhaal... Wat dacht je ervan om eens bij de basis te komen kijken?" Dat was natuurlijk een uitnodiging die ik niet kon afslaan. Na een gezellig telefoongesprek maakten we een afspraak en reisde ik af naar Harderwijk om eens een kijkje te nemen bij dé opleider van Nederland.

Over SOMA
SOMA  is in 1958 opgericht en SOMA Bedrijfsopleidingen is sinds 2008 zelfstandig geworden om cursussen en opleidingen voor volwassen uit te voeren. Met inmiddels ruim zestig jaar ervaring is SOMA uitgegroeid tot dé marktleider op het gebied van opleidingen voor de infrasector en het verticaal transport. Zij verzorgen hoogwaardige technische opleidingen en cursussen op het gebied van boven- en ondergrondse infrastructuur, kabel-, leiding- en in het verticaal transport, op land en op zee. Zowel starters als ervaren vakmensen kunnen hier terecht voor opleidingen die volledig aansluiten op de praktijk. Hun doel is duidelijk: werkgevers én werknemers volledig ontzorgen op het gebied van scholing en ontwikkeling. Dat doen ze met praktijkgerichte opleidingen, maatwerk en veel aandacht voor veiligheid, vakmanschap en kwaliteit.

De wereld van de kranen
Ik geef eerlijk toe: de wereld van de kranen blijft mij enorm fascineren. Het is een bijzondere tak van transport die door veel mensen misschien wel onderschat wordt. Van buitenaf lijkt het allemaal zo eenvoudig. Even een joystick bedienen en klaar. Maar niets is minder waar. Er komt ontzettend veel kennis, verantwoordelijkheid en concentratie bij kijken. Dat werd mij tijdens mijn bezoek al snel duidelijk. Er worden serieuze opleidingen gegeven, zowel binnen als buiten. Soms zelfs hoog in de lucht, waar veiligheid natuurlijk altijd op nummer één staat. Zoals meerdere kraanmachinisten mij eerder al vertelden: je staat continu aan. Je moet overal op letten!
 

Veel mensen denken: "Dat doe ik wel even.” Maar zodra je meer dan één meter gaat hijsen, heb je in veel situaties al een certificaat nodig. Voor hijskranen en funderingsmachines met een bedrijfslastmoment van tien tonmeter of meer is een TCVT-certificaat wettelijk verplicht. Daarmee toon je aan dat je veilig en vakbekwaam met deze machines kunt werken. Dit certificaat is vijf jaar geldig en daarna moet je opnieuw worden bijgeschoold. Ook daarvoor kun je bij SOMA terecht. Wat mij vooral opviel, is hoe serieus ze kwaliteit nemen. Ze leveren geen half werk en investeren écht in hun cursisten, zodat iedereen met actuele kennis én vertrouwen weer aan het werk kan.

Hoe gaat dat eigenlijk?
Natuurlijk was ik benieuwd hoe het traject eruitziet wanneer iemand zich aanmeldt. Er werd mij uitgelegd dat eerst gekeken wordt naar de ervaring van de kandidaat. Maar minstens zo belangrijk is de motivatie. "Kun je het al? Wil je het zelf graag leren of moet het van je werkgever? Daar zit namelijk een groot verschil in. Er zijn mensen die binnenkomen met de houding: dat doe ik wel even. Dan zeggen wij: laat maar zien. Meestal zie je dan heel snel hoe het echt zit." Ik moest daar wel om lachen, maar tegelijkertijd werd duidelijk hoe serieus veiligheid wordt genomen. 

Wat maakt een goede kraanmachinist?
Ik vroeg vervolgens wat iemand volgens hen écht nodig heeft om een goede kraanmachinist te worden. Het antwoord was verrassend eenvoudig... rust. “Hoe cliché het misschien ook klinkt, juist rust is ontzettend belangrijk. Je kunt niet zomaar iets doen. Iedere beweging heeft gevolgen. Je bent continu bezig met natuurkunde, balans en veiligheid. Daarnaast zijn een goede oog-handcoördinatie en ruimtelijk inzicht essentieel. Als iemand links zegt, moet je ook daadwerkelijk links bewegen. En misschien wel het belangrijkste: je moet diepte kunnen zien. Sommige mensen ontdekken tijdens de opleiding pas dat zij moeite hebben met diepte zien. Dan wordt er soms geadviseerd om niet verder te gaan. Dat heeft niets met iemand afvallen te maken, maar alles met veiligheid. Wij willen nooit iemand een certificaat geven waarvan wij niet honderd procent overtuigd zijn dat hij veilig kan werken”. Dat vind ik eigenlijk wel een heel mooi uitgangspunt. 

Theorie én praktijk
Naast theorielessen beschikt SOMA over een eigen oefenterrein van maar liefst 27 hectare. Daar kunnen vrijwel alle praktijksituaties worden nagebootst. Daarnaast verzorgen zij ook opleidingen op locatie bij opdrachtgevers. Dat heeft als voordeel dat praktijkopleiders realistische werksituaties kunnen meenemen naar het oefenterrein. Zo blijven beide werelden elkaar versterken. 

Na een uitgebreide rondleiding langs onder andere de autolaadkraan, mobiele kraan en torenkraan bleef mijn aandacht hangen bij de verlaagde offshore kraan. Ik zeg bewust verlaagd, want normaal staat dit indrukwekkende gevaarte natuurlijk tientallen meters boven het water. Dankzij een simulator kunnen ze hier allerlei praktijksituaties nabootsen. Hoewel de kraan op het terrein lager staat dan normaal, blijft bijna dertig meter hoogte voor iemand met hoogtevrees behoorlijk indrukwekkend. Toch stelde ik de brutale vraag: "Mag ik ook naar boven?" Eerlijk , ik verwachtte een nee. Maar instructeur Cas overlegde kort en zei lachend: "Ja hoor, geen probleem."

Daar stond ik dan. Met hoogtevrees, klamme handen en volgens mij wel honderd denkbeeldige kruisjes later begon ik aan de klim. Eenmaal boven genoot ik voorzichtig van het uitzicht. Net toen ik mij afvroeg hoe ik ooit weer beneden moest komen, stond instructeur Cas naast mij. "Zullen we nog één verdieping hoger gaan? Dan kun je vanuit de cabine zien wat onze cursisten zien." In mijn hoofd verklaarde ik hem compleet voor gek. Maar tegelijkertijd dacht ik: nu ben ik hier toch hoe vaak krijg je zo’n unieke kans?

Na een paar diepe ademhalingen , en volgens mij een spoedcursus meditatie, besloot ik toch door te gaan. En ja, vraag niet hoe …..  Ik kwam daadwerkelijk in de cabine terecht. Daar zat ik dan. Best ongemakkelijk, maar ook ontzettend trots. Pas daarboven besefte ik hoe anders diepte inschatten vanuit een kraan is. Ik mocht namelijk zelfs heel even ervaren hoe de bediening aanvoelt. Dat gaf een bijzonder gevoel. Even voelde ik mij een echte kraanmachinist. Al besloot ik daarna toch heel verstandig om alles weer over te laten aan de professionals. Langzaam klom ik weer naar beneden, zonder al te veel naar beneden te kijken, en bereikte ik uiteindelijk weer de vertrouwde, stevige grond. Ik nam afscheid van iedereen en reed naar huis met een flinke dosis adrenaline, nog meer respect voor het vak en weer een bijzondere ervaring rijker.
 

Dankjewel
Lieve mensen van SOMA Bedrijfsopleidingen, ontzettend bedankt voor jullie gastvrijheid, openheid en enthousiasme. Ik heb een ontzettend leerzame dag mogen beleven en kijk met veel plezier terug op mijn bezoek. Jullie hebben helemaal gelijk, er gaat niets boven een goede basis!

Jantine